معنی هر عدد در سود و زیان
تعریف، فرمول و نکته هر عدد صفحه «سود و زیان»، از درآمد و بهای کالای فروخته‌شده تا سود عملیاتی، سود خالص، طلب از مشتریان، بدهی به تامین‌کنندگان و چک‌های در جریان، با همان متنی که دکمه توضیح پنل نشان می‌دهد.
- مالک
- حسابدار
آخرین به‌روزرسانی:
در این صفحه
این صفحه چیست
این صفحه همه عددهای صفحه سود و زیان را یکی‌یکی توضیح می‌دهد. متن هر توضیح همان متنی است که پنل با دکمه کوچک توضیح کنار عدد نشان می‌دهد و فرمول‌ها همان روشی است که سرویس‌بان با آن حساب می‌کند.
مسیر در منو
«منو ← سود و زیان» (/accounting)
از پنل: «معنی هر عدد در سود و زیان» پایین متن دکمه توضیح هر عدد این راهنما را باز می‌کند.
پیش‌نیازها
نقش «مدیر شعبه» یا «حسابدار».
گام به گام
- در «سود و زیان» دکمه توضیح کنار عدد را بزنید.
- «روش محاسبه» فرمول عدد است و «اعداد استفاده شده در محاسبه» عددهای سازنده آن در همان روز یا ماه.
- برای ضایعات، کسری و اضافه شمارش، خرید کالا، مرجوعی و جمع خدمات، فهرست کالاها یا خدمات با تعداد و مبلغ واحد هم آمده است.
چهار عدد اصلی
| عدد | روش محاسبه |
|---|---|
| «درآمد» | درآمد سرویس‌ها + فروش مستقیم |
| «بهای کالای فروخته‌شده» | بهای کالای سرویس‌ها + بهای کالای فروش مستقیم |
| «هزینه‌ها» | جمع مبلغ هزینه‌های ثبت شده در بازه گزارش |
| «سود عملیاتی» (نمای روزانه) | سود ناخالص − ضایعات − کسری شمارش + اضافه شمارش |
| «سود خالص» (نمای ماهانه) | سود عملیاتی − هزینه‌ها − پورسانت تعمیرکاران |
درآمد: «جمع مبلغ فاکتورهای سرویس و فروش مستقیم، پس از تخفیف. درآمد بر اساس تاریخ فاکتور است و می‌تواند شامل مبلغی باشد که هنوز دریافت نشده است؛ پول دریافت شده را در صندوق ببینید.»
بهای کالای فروخته‌شده: «هزینه خرید کالاهای فروخته شده در سرویس‌ها و فروش مستقیم، بر اساس میانگین بهای خرید هنگام خروج. کالای سرویس‌های قدیمی یا در انتظار پرداخت با میانگین بهای فعلی محاسبه می‌شود. اجرت خدمات جزو این عدد نیست.» میانگین بها در قیمت خرید، میانگین بها و سود توضیح داده شده است.
هزینه‌ها: «جمع هزینه‌های ثبت شده مثل اجاره، حقوق، قبوض و ملزومات، بر اساس تاریخ هزینه در بازه گزارش. خرید کالا برای انبار جزو این عدد نیست. هزینه ماهانه فقط در روز ثبت خودش دیده می‌شود و بین روزها تقسیم نمی‌شود.»
سود عملیاتی: «سود پس از در نظر گرفتن بهای کالا، ضایعات و اختلاف انبار، پیش از هزینه‌های کارگاه مثل اجاره و حقوق. این عدد برای بررسی عملکرد روزانه مناسب است.»
سود خالص: «سود باقی مانده پس از کم کردن هزینه‌های کارگاه از سود عملیاتی. برای ارزیابی آن نمای ماهانه مناسب‌تر است، چون اجاره و حقوق در روز ثبت خودشان از سود کم می‌شوند.»
خط‌های کارت «سود و زیان»
کارت «سود و زیان» به این ترتیب حساب می‌کند:
- «درآمد سرویس‌ها» (بدون تعمیر) و جدا «درآمد تعمیرات» (اگر مبلغ داشته باشد)
- «فروش مستقیم از انبار» (فقط اگر بیشتر از صفر باشد)
- منهای «بهای کالای فروخته‌شده»
- برابر «سود ناخالص»
- منهای «ضایعات»، منهای «کسری شمارش (N عدد)»، به‌علاوه «اضافه شمارش (N عدد)» (هر کدام فقط اگر باشد)
- برابر «سود عملیاتی»
- منهای «هزینه‌ها»
- منهای «پورسانت تعمیرکاران»
- برابر «سود خالص»
تعداد سرویس‌ها: «تعداد مراجعه‌های ثبت شده در بازه انتخابی، بر اساس تاریخ انجام سرویس. سرویس‌های در انتظار پرداخت هم شمرده می‌شوند؛ موارد حذف شده حساب نمی‌شوند.»
درآمد سرویس‌ها: مبلغ کالا و اجرت سرویس‌های معمولی پس از تخفیف است؛ کارهای تعمیر در «درآمد تعمیرات» جدا می‌آیند. فاکتورهای در انتظار پرداخت هم در درآمد هستند. این عدد فقط اجرت نیست.
فروش مستقیم از انبار: «درآمد فاکتورهای فروش بدون مراجعه، شامل کالا و خدمات و پس از تخفیف، به اضافه خروج‌های انبار با علت فروش. فاکتورهای باطل شده حساب نمی‌شوند.» فرمول: مبلغ فروش مستقیم قبل از تخفیف − تخفیف + فروش از خروج انبار.
سود ناخالص: «آنچه از درآمد پس از کم کردن بهای خرید کالای فروخته شده باقی می‌ماند. ضایعات، اختلاف انبار و هزینه‌های کارگاه هنوز از آن کم نشده‌اند.» فرمول: درآمد − بهای کالای فروخته‌شده.
ضایعات: «بهای خرید کالاهایی که در بازه گزارش با علت ضایعات از انبار خارج شده‌اند، مثل کالای خراب یا آسیب دیده. ضایعات سود عملیاتی را کاهش می‌دهد.» فرمول: جمع تعداد کالای ضایع شده × میانگین بهای خرید هنگام خروج.
کسری و اضافه از شمارش انبار می‌آیند.
کسری شمارش انبار: «وقتی در انبارگردانی تعداد واقعی کمتر از موجودی ثبت شده باشد، اختلاف به بهای خرید محاسبه و از سود عملیاتی کم می‌شود. تعداد کنار عنوان، جمع واحدهای کم شده است.»
اضافه شمارش انبار: «وقتی در انبارگردانی تعداد واقعی بیشتر از موجودی ثبت شده باشد، اختلاف به بهای خرید محاسبه و به سود عملیاتی اضافه می‌شود. این افزایش ارزش موجودی است و به معنی دریافت پول نیست.»
خط‌های «فقط برای اطلاع»
پایین کارت «سود و زیان» چند عدد آمده که در هیچ جمعی نیستند و دوباره از سود کم یا به آن اضافه نمی‌شوند:
جمع خدمات ارائه شده: «فقط اجرت خدمات فهرست و خدمات دستی در سرویس‌ها و فروش مستقیم، قبل از تخفیف فاکتور. مبلغ کالا در آن نیست. این عدد بخشی از درآمد بالاست و دوباره به آن اضافه نمی‌شود.»
سود کالا (فروش X): «اختلاف قیمت فروش کالا با بهای خرید آن، قبل از تخفیف فاکتور. مبلغ فروش داخل عنوان، فقط فروش کالا است و اجرت ندارد. این عدد برای اطلاع است و دوباره به سود اضافه نمی‌شود.» فرمول: فروش کالا قبل از تخفیف − بهای کالای فروخته‌شده.
تخفیف داده‌شده: «جمع تخفیف فاکتورهای سرویس و فروش مستقیم در بازه گزارش. تخفیف از قبل در مبلغ درآمد کم شده و نباید دوباره از سود کسر شود.»
خرید کالا (N عدد، جزو هزینه نیست): «بهای کالاهای وارد شده به انبار در بازه گزارش، شامل فاکتورهای خرید و ورود مستقیم موجودی. تعداد کنار عنوان، تعداد واحدهای وارد شده است. خرید انبار هزینه جاری نیست؛ بهای کالا هنگام فروش از درآمد کم می‌شود.»
مرجوعی به فروشنده (N عدد): «بهای کالاهای خارج شده از انبار با علت مرجوعی به فروشنده در بازه گزارش. این عدد اطلاع‌رسانی است و در فرمول سود این گزارش وارد نمی‌شود.»
تعمیر و پورسانت
«درآمد تعمیرات» مبلغ قطعه و اجرت پس از تخفیف، به تاریخ فاکتور است؛ پورسانت از آن کم نشده است. «درآمد سرویس‌ها» در خط جدا، تعمیر را کنار می‌گذارد.
«پورسانت تعمیرکاران» سهم ثبت‌شده اجرت پس از تخفیف، بر اساس تاریخ وصول پول و با کسر برگشت‌هاست؛ از سود خالص کم می‌شود. «در انتظار وصول» سهمی است که بابت بدهی مشتری هنوز ثبت نشده و در جمع هزینه نیست.
«سهم شعبه از تعمیرات» برابر درآمد تعمیرات منهای پورسانت ثبت‌شده است. بهای قطعه هنوز از آن کم نشده؛ این عدد فقط برای اطلاع است.
«بدهی کارمندان» (در توضیح آن «بدهی کارمندان به شعبه») جمع مانده کارمندانی است که تا پایان دوره به شعبه بدهکارند: پول مشتری که تعمیرکار خودش گرفته و مساعده‌ها، منهای پورسانت و تسویه‌ها. «طلب کارمندان» («طلب کارمندان از شعبه») جمع مانده کارمندانی است که شعبه به آن‌ها بدهکار است. هر دو همه کارمندان را می‌شمارند و در توضیح، مانده هر نفر جدا آمده است. شرح محاسبه سهم و مثال: حساب کارمند.
طلب، بدهی و چک‌ها
طلب از مشتریان: «مانده پرداخت نشده فاکتورهای فروش تسویه شده که تا پایان بازه گزارش صادر شده‌اند. شامل طلب‌های قبل از شروع بازه هم هست. فاکتورهای در انتظار پرداخت جدا نمایش داده می‌شوند.» فرمول: جمع مبلغ فاکتورهای باز فروش − پرداخت‌های ثبت شده آن‌ها.
در انتظار پرداخت: «مانده فاکتورهای فروش و سرویس که تا پایان بازه صادر شده‌اند و هنوز مرحله تسویه را طی نکرده‌اند، پس از کسر پیش‌پرداخت. این عدد از طلب مشتریان جداست و ممکن است مربوط به قبل از شروع بازه باشد.»
بدهی به تامین‌کنندگان: «مانده پرداخت نشده فاکتورهای خرید باز که تا پایان بازه گزارش صادر شده‌اند. بدهی‌های قبل از شروع بازه هم در این عدد هستند.»
چک‌های دریافتنی در جریان: «جمع چک‌های دریافت شده بابت فاکتورها تا پایان بازه که اکنون در انتظار وصول هستند. تا زمان وصول وارد صندوق و حساب بانکی نمی‌شوند. چک‌های دستی خارج از فاکتور در این عدد نیستند.»
چک‌های پرداختنی در جریان: «جمع چک‌های صادر شده بابت فاکتورها تا پایان بازه که اکنون در انتظار وصول هستند. تا زمان وصول از صندوق و حساب بانکی خارج نمی‌شوند. چک‌های دستی خارج از فاکتور در این عدد نیستند.»
عددهای «صندوق» در صندوق: ورودی و خروجی پول توضیح داده شده‌اند.
عدد هزینه یا کسر سود، مانند بهای کالا، ضایعات، کسری شمارش، هزینه‌ها و پورسانت تعمیرکاران، به‌خودی‌خود با «−» نمایش داده نمی‌شود؛ «اضافه شمارش» هم «+» ندارد. علامت «−» فقط برای مقدار واقعا منفی، مثل زیان یا خالص گردش منفی صندوق، در سمت چپ عدد است. کارت‌های بالای صفحه هم همین قاعده را دارند.
نکته‌ها و محدودیت‌ها
- عددهای صفحه به تومانء گرد شده‌اند؛ در توضیح ممکن است با اعشار بیایند و جمعشان دقیق‌تر باشد.
- کالایی که قیمت خرید ندارد در فهرست توضیح «مبلغ واحد: نامشخص» دارد و بهای آن صفر حساب شده است.
- فاکتورهای «باطل» در هیچ عددی حساب نمی‌شوند.
- سرویس حذف‌شده در هیچ عددی حساب نمی‌شود.
پرسش‌های رایج
پرسش: فرق سود ناخالص، سود عملیاتی و سود خالص چیست؟
پاسخ: سود ناخالص درآمد منهای بهای کالای فروخته‌شده است. سود عملیاتی، سود ناخالص منهای ضایعات و کسری شمارش انبار و به‌علاوه اضافه شمارش است. سود خالص، سود عملیاتی منهای هزینه‌های ثبت‌شده مثل اجاره و حقوق و پورسانت تعمیرکاران است.
پرسش: چرا «درآمد سرویس‌ها» از جمع اجرت‌هایم خیلی بیشتر است؟
پاسخ: «درآمد سرویس‌ها» مبلغ کل فاکتور سرویس است، یعنی کالای مصرف‌شده (مثل روغن و فیلتر) به‌علاوه اجرت، منهای تخفیف. فقط اجرت‌ها در خط «جمع خدمات ارائه شده» آمده است.
پرسش: تخفیفی که داده‌ام از سود کم شده؟
پاسخ: بله، ولی فقط یک بار. تخفیف از مبلغ فاکتور کم شده و درآمد بعد از تخفیف حساب می‌شود. خط «تخفیف داده‌شده» فقط برای اطلاع است و دوباره کم نمی‌شود.
پرسش: اجاره ماه را اول ماه ثبت کردم و سود آن روز منفی شد. اشتباه است؟
پاسخ: نه. هزینه در همان روزی که ثبت شده یک‌جا کم می‌شود و بین روزها تقسیم نمی‌شود. برای همین در نمای روزانه «سود عملیاتی» (بدون هزینه‌ها) نشان داده می‌شود. سود واقعی را در نمای ماهانه ببینید.
پرسش: چرا سرویس‌های در انتظار پرداخت در درآمد آمده‌اند؟
پاسخ: درآمد بر اساس تاریخ فاکتور است و فاکتور سرویس در انتظار پرداخت هم صادر شده است. پولش هنوز نیامده و برای همین در «صندوق» نیست و مانده‌اش در کارت «در انتظار پرداخت» دیده می‌شود.
پرسش: ضایعات و کسری انبار از کجا می‌آیند؟
پاسخ: از خروج کالا با علت ضایعات و از شمارش انبار. بهای آن‌ها با میانگین قیمت خرید حساب و از سود عملیاتی کم می‌شود. اضافه شمارش به سود عملیاتی اضافه می‌شود. ببینید: ورود و خروج کالا و شمارش انبار.
پرسش: چک‌هایی که دستی ثبت کرده‌ام در «چک‌های دریافتنی در جریان» هستند؟
پاسخ: نه. چک «خارج از حساب» فقط برای پیگیری است و در هیچ عدد حسابداری نمی‌آید. فقط چک‌هایی که بابت پرداخت فاکتور یا هزینه ثبت شده‌اند شمرده می‌شوند. ببینید: ثبت چک خارج از حساب.
مرتبط
- صفحه سود و زیانصفحه «سود و زیان» درآمد، بهای کالای فروخته‌شده، هزینه‌ها و سود یک روز یا یک ماه شمسی را همراه با طلب از مشتریان، بدهی به تامین‌کنندگان، چک‌های در جریان، صندوق و سهم هر دسته هزینه نشان می‌دهد.
- صندوق: ورودی و خروجی پولکارت «صندوق» در صفحه سود و زیان نشان می‌دهد در روز یا ماه انتخابشده با هر روش پرداخت (نقدی، کارتخوان، کارت به کارت، چک) چقدر پول وارد و خارج شده و خالص گردش چقدر بوده است.
- حسابداری در سرویس‌بان چطور کار میکندسرویسبان هر سرویس، فروش، خرید، هزینه و پرداخت را خودش به شکل فاکتور و جابهجایی پول ثبت می‌کند؛ این صفحه میگوید چه چیزی خودکار ثبت می‌شود، چه چیزی را شما وارد میکنید و عددهای مالی بر چه پایهای حساب می‌شوند.
- قیمت خرید، میانگین بها و سودفرق قیمت خرید، میانگین بها و قیمت فروش؛ سرویس‌بان بهای کالای فروخته‌شده را با میانگین موزون حساب می‌کند. سود کجا دیده می‌شود و تغییر قیمتها با فروشهای قبلی چه می‌کند.
- شمارش انباربا «شمارش» عدد واقعی قفسه را وارد میکنید و سیستم موجودی را با آن برابر می‌کند؛ کسری یا اضافه به صورت «شمارش انبار» در تاریخچه می‌ماند. شمارش فروشنده منتظر بررسی مدیر می‌ماند.